De hygiëne van het drinkwater op 44% van de melkveebedrijven in Nederland is volgens Royal GD ondermaats. Dat is een alarmerende conclusie, aangezien water de belangrijkste voedingsstof is voor melkvee. Een hoogproductieve melkkoe kan meer dan 100 liter water per dag drinken, waardoor schoon drinkwater een belangrijke factor is voor diergezondheid, werking van de pens en melkproductie. Wanneer drinkwatersystemen besmet raken met biofilm en bacteriën, kunnen koeien bij elke slok ongewenste micro-organismen binnenkrijgen. Het bestrijden van deze microbiële druk kost energie. Energie die gebruikt zou moeten worden voor melkproductie, groei of voortplanting.
Om de impact van schonere drinkwatersystemen te onderzoeken, voerde Kanters een proef uit met Aqua-clean op vier melkveebedrijven en een kalverhouderij.
Aqua-clean testen
In tegenstelling tot pluimvee- en varkensstallen zijn rundveestallen voortdurend bezet, waardoor intensief schoonmaken beperkt is. Als gevolg daarvan kan vervuiling zoals biofilm, bacteriën, ijzerafzettingen en andere organische resten geleidelijk in het systeem opbouwen en moeten waterhygiëneproducten veilig in lage doses via het drinkwatersysteem worden toegepast. Dit roept de vraag op of deze aanpak voldoende is om biofilm en andere verontreinigingen onder controle te houden.
Het doel van dit onderzoek was om de effectiviteit en toepasbaarheid van Aqua-clean in de zuivelsector te beoordelen wanneer het wordt gebruikt in verschillende typen drinkwatersystemen.
Voor de start van de proef werden op elk bedrijf nulmetingen uitgevoerd. De waterkwaliteit werd beoordeeld met ATP-metingen, een indicator voor microbiële besmetting, naast pH, temperatuur en aanvullende parameters zoals ijzer- en mangaanwaarden. Bedrijven met verhoogde ATP-waarden werden vervolgens gedurende ongeveer 6 weken behandeld met Aqua-clean.
Tijdens de proef werd de waterkwaliteit twee keer per week gemonitord. Daarnaast werd, waar mogelijk, de melkproductie en de wateropname geëvalueerd. De dosering van Aqua-clean werd geleidelijk aangepast op basis van ATP-metingen en restperoxideniveaus om zowel werkzaamheid als dierveiligheid te waarborgen.
Tot slot werd de praktische en economische waarde van Aqua-clean beoordeeld door het potentiële rendement op investering (ROI) te berekenen op basis van de waargenomen verbeteringen in productie.
Snelle upgrade van waterhygiëne
Het meest opvallende resultaat was de sterke daling van de ATP-waarden op alle deelnemende bedrijven.
De startwaarden van ATP lagen tussen 1.627 en meer dan 10.000. Na slechts twee weken gebruik van Aqua-clean waren de ATP-waarden op elk bedrijf aanzienlijk gedaald. Eén bedrijf verlaagde zijn ATP-waarde van 5.561 naar slechts 33, terwijl een ander daalde van meer dan 10.000 naar 815.
De grootste verbeteringen deden zich voor tijdens de eerste twee weken van toepassing, wat de effectiviteit van Aqua-clean aantoont bij het verbeteren van de waterhygiëne in praktische omstandigheden.
Op één bedrijf werd een significante toename van de wateropname en de herkauwactiviteit bij droge koeien waargenomen. Nog belangrijker: meerdere bedrijven noteerden een hogere gemiddelde melkproductie tijdens de periode met Aqua-clean in vergelijking met de referentieperiode. Hoewel onderzoek op langere termijn nodig is om deze effecten te bevestigen, zijn de eerste indicaties bemoedigend.
Schoner water, hogere opbrengsten
Het verbeteren van de waterhygiëne is niet alleen een technisch vraagstuk. Het kan ook direct een economische impact hebben.
Bij twee deelnemende bedrijven is het rendement op investering (ROI) berekend. Afhankelijk van het bedrijf genereerde Aqua-clean een ROI tussen €0,54 en €0,66 per koe per dag. Omgerekend naar een koppel van 100 koeien komt dit neer op een potentieel jaarlijks rendement van bijna €20.000 tot €24.000.
Zelfs investeringen in doseerapparatuur kenden een korte terugverdientijd, variërend van ongeveer 10 tot 25 dagen.
Waterhygiëne, de verborgen prestatiestuurder
Deze veldproef benadrukt een vaak over het hoofd geziene realiteit: schoon drinkwater begint in het drinkwatersysteem.
Op vijf rundveebedrijven verminderde Aqua-clean consequent de microbiële besmetting en biofilm, wat resulteerde in duidelijk verbeterde waterhygiëne. Tegelijkertijd bracht de proef veelbelovende aanwijzingen aan het licht voor een hogere melkproductie, betere dierprestaties en aantrekkelijke economische opbrengsten.
Het onderzoek wordt nu uitgebreid naar een langetermijnstudie om de impact op diergezondheid en productieresultaten verder te onderzoeken. Voor melkveehouders die de kwaliteit van drinkwater willen verbeteren, biofilm willen beheersen en de prestaties van het koppel willen optimaliseren, is de boodschap duidelijk:
Schoon water is geen kostenpost. Het is een investering.
Wilt u ook investeren in betere bedrijfsresultaten? Neem contact met ons op.
