De drinkwaterhygiëne van 44% van de melkveebedrijven in Nederland is ondermaats, volgens Royal GD. Dat is een verontrustende bevinding, omdat water de belangrijkste voedingsstof is voor melkvee. Een hoogproductieve melkkoe kan meer dan 100 liter water per dag drinken, waardoor schoon drinkwater een sleutelrol speelt in diergezondheid, penswerking en melkproductie. Wanneer drinkwatersystemen besmet raken met biofilm en bacteriën, kunnen koeien bij elke slok ongewenste micro-organismen binnenkrijgen. Het bestrijden van deze microbiële druk kost energie. Energie die eigenlijk gebruikt moet worden voor melkproductie, groei of voortplanting.
Om het effect van schonere drinkwatersystemen te onderzoeken, voerde Kanters een veldproef uit met Aqua-clean op vier melkveebedrijven en een kalveropfokbedrijf.
Aqua-clean testen
In tegenstelling tot pluimvee- en varkensstallen zijn rundveestallen continu bezet, waardoor intensieve reinigingsmogelijkheden beperkt zijn. Hierdoor kan vervuiling zoals biofilm, bacteriën, ijzerafzettingen en andere organische stoffen geleidelijk opbouwen binnen het systeem en moeten waterhygiëneproducten veilig met lage doseringen via het drinkwatersysteem worden toegepast. Dat roept de vraag op of deze aanpak voldoende is om biofilm en andere verontreinigingen onder controle te houden.
Het doel van dit onderzoek was om de effectiviteit en toepasbaarheid van Aqua-clean in de melkveesector te beoordelen wanneer het wordt gebruikt in verschillende typen drinkwatersystemen.
Voor de start van de proef zijn op elk bedrijf nulmetingen uitgevoerd. De waterkwaliteit is beoordeeld met ATP-metingen, een indicator van microbiële besmetting, naast pH, temperatuur en aanvullende parameters zoals ijzer- en mangaanwaarden. Bedrijven met verhoogde ATP-waarden zijn vervolgens gedurende circa 6 weken behandeld met Aqua-clean.
Tijdens de proef werd de waterkwaliteit twee keer per week gevolgd. Daarnaast is, waar mogelijk, de melkproductie en de wateropname geëvalueerd. De dosering van Aqua-clean is geleidelijk aangepast op basis van ATP-metingen en restperoxide-waarden om zowel effectiviteit als dierveiligheid te waarborgen.
Tot slot is de praktische en economische waarde van Aqua-clean beoordeeld door het potentiële rendement op investering (ROI) te berekenen op basis van de waargenomen verbeteringen in productie.
Snelle verbetering van waterhygiëne
Het meest opvallende resultaat was de aanzienlijke afname van de ATP-waarden op alle deelnemende bedrijven.
De oorspronkelijke ATP-waarden varieerden van 1.627 tot meer dan 10.000. Na slechts twee weken gebruik van Aqua-clean waren de ATP-waarden op elk bedrijf aanzienlijk gedaald. Eén bedrijf verlaagde de ATP-waarde van 5.561 naar slechts 33, terwijl een ander bedrijf daalde van meer dan 10.000 naar 815.
De grootste verbeteringen deden zich voor tijdens de eerste twee weken van toepassing; dit toont aan dat Aqua-clean in de praktijk effectief is in het verbeteren van de waterhygiëne.
Het meest opvallende resultaat was de aanzienlijke afname van de ATP-waarden op alle deelnemende bedrijven.
De oorspronkelijke ATP-waarden varieerden van 1.627 tot meer dan 10.000. Na slechts twee weken gebruik van Aqua-clean waren de ATP-waarden op elk bedrijf aanzienlijk gedaald. Eén bedrijf verlaagde de ATP-waarde van 5.561 naar slechts 33, terwijl een ander bedrijf daalde van meer dan 10.000 naar 815.
De grootste verbeteringen in ATP-waarden deden zich voor tijdens de eerste twee weken van toepassing; dit toont aan dat Aqua-clean in de praktijk effectief is in het verbeteren van de waterhygiëne.
Op één bedrijf werd een significante toename van de wateropname en het herkauwgedrag bij droge koeien waargenomen. Nog belangrijker: meerdere bedrijven noteerden een hogere gemiddelde melkproductie tijdens de Aqua-clean-periode ten opzichte van de referentieperiode. Hoewel aanvullend onderzoek op langere termijn nodig is om deze effecten te bevestigen, zijn de eerste indicaties bemoedigend.
Schonere water, hogere opbrengsten
Waterhygiëne verbeteren is niet alleen een technische kwestie. Het kan ook een directe economische impact hebben.
Voor twee deelnemende bedrijven is het rendement op investering (ROI) berekend. Afhankelijk van het bedrijf genereerde Aqua-clean een ROI van €0,54 tot €0,66 per koe per dag. Omgerekend naar een koppel van 100 koeien komt dit neer op een potentiële jaarlijkse opbrengst van bijna €20.000 tot €24.000.
Zelfs investeringen in doseerapparatuur kenden korte terugverdientijden, variërend van ongeveer 10 tot 25 dagen.
Waterhygiëne, de verborgen prestatiestuurder
Deze veldproef belicht een vaak over het hoofd geziene realiteit: schoon drinkwater begint in het drinkwatersysteem zelf.
Over vijf rundveebedrijven heen verminderde Aqua-clean consequent microbiële verontreiniging en biofilm, wat leidde tot een duidelijk verbeterde waterhygiëne. Tegelijkertijd liet de proef veelbelovende indicaties zien voor een hogere melkproductie, betere dierprestaties en aantrekkelijke economische opbrengsten.
Het onderzoek wordt nu uitgebreid naar een langetermijnstudie om de impact op diergezondheid en productie-resultaten verder te onderzoeken. Voor melkveehouders die de waterkwaliteit willen verbeteren, biofilm willen beheersen en de prestaties van de koppel willen optimaliseren, is de boodschap duidelijk:
Schoon water is geen kostenpost. Het is een investering.
Wilt u ook investeren in betere bedrijfsresultaten? Neem contact met ons op.
