Kanters Special Products produceert vloeibare complementaire en diëtetische voeders voor varkens, pluimvee en rundvee, die meestal worden toegepast via het drinkwater van de dieren. De Europese regelgeving voor dit soort voeders is enigszins anders dan voor complete mengvoeders. We vinden dat voor het grote publiek nog steeds niet helemaal duidelijk, omdat we van onze klanten vaak vragen krijgen of het is toegestaan om onze producten via drinkwater toe te dienen.
Hoeveel koper, zink of vitamine A mag een dier wettelijk gezien consumeren? Laat de totale ration ruimte voor extra nutriënten? En is het toegestaan om die extra nutriënten via het drinkwater toe te dienen? Om deze kwesties te verduidelijken, nemen we je mee langs de Europese regelgeving met betrekking tot diervoeders.
COMPLEMENTAIR VS. COMPLEET VOER
Alles begint met het verschil tussen compleet voer en complementair voer, zoals beschreven in de Europese Richtlijn EC 767/2009.
Een compleet voer is “voldoende voor een dagelijkse ration”. Dieren kunnen volledig op deze voeders vertrouwen zonder tekorten of overdoses te krijgen. Complementaire voeders bevatten daarentegen hoge hoeveelheden van bepaalde stoffen, maar zijn alleen voldoende voor een dagelijkse ration in combinatie met andere voeders.
Zowel complementaire als complete voeders bevatten twee of meer voedermiddelen en kunnen daarnaast voeradditieven bevatten. Voeradditieven, zoals zuren, vitaminen en sporenelementen, kunnen aan een voer worden toegevoegd om bijvoorbeeld aan de voedingsbehoeften van dieren te voldoen of de eigenschappen van het voer gunstig te beïnvloeden (EC 1831/2003). De meeste voeradditieven mogen niet rechtstreeks via drinkwater worden toegediend. Dit is echter wél toegestaan wanneer de additieven eerst worden verwerkt in een complementair of compleet voer, zolang die voeders voldoen aan de toepasselijke Europese wetgeving.
EC 767/2009 (Artikel 8, Lid 1) legt dit als volgt uit: complementaire voeders mogen geen niveaus aan voeradditieven bevatten die meer dan 100 keer hoger zijn dan de vastgestelde maximumhoeveelheid in compleet voer. Dit betekent dat complementaire voeders maximaal 100 keer de maximale hoeveelheid van een bepaald ingrediënt mogen bevatten. Houd er rekening mee dat deze 100 keer hogere hoeveelheid alleen van toepassing is op het zuivere (geconcentreerde) product. Het etiket van een dergelijk product moet de juiste verdunning vermelden, om ervoor te zorgen dat de uiteindelijk gevoerde oplossing nog steeds niet meer van een bepaald voeradditief bevat dan de vastgestelde maximumhoeveelheid die is toegestaan in compleet voer (EC 1831/2003, Bijlage IV, Lid 3).
DIËTETISCH VOER
Een uitzondering op de “100-keer-regel” zijn diëtetische voeders, die bedoeld zijn voor specifieke voedingsdoeleinden, zoals beschreven in EU 2020/354. Deze producten mogen meer dan 100 keer de maximale hoeveelheid voor voeradditieven in compleet voer bevatten, zolang de uiteindelijke, verdunde dosering deze volledige maximumhoeveelheid opnieuw niet overschrijdt. Tot voor kort werd niet aangegeven met hoeveel diëtetische voeders de 100-keer-regel overschreden mocht worden (EC 2008/38). Sinds eind 2020 is echter de vernieuwde versie van deze verordening in werking getreden, inclusief een maximum voor voeradditieven in diëtetische voeders (EU 2020/354, Bijlage A, Lid 11). De maximale hoeveelheid voeradditieven in diëtetische voeders is nu vastgesteld op 500 keer de maximale hoeveelheid voor compleet voer. Om de overgang naar de nieuwe diëtetische-voerverordening te vergemakkelijken, mogen voerproducerende bedrijven hun bestaande voorraad aanvullen met hoeveelheden die de “500-keer-regel” overschrijden tot 22 maart 2022. Voor Kanters geldt de diëtetische-voerverordening voor onze “Intesti”-producten. Dit betekent dat we vóór 22 maart 2022 (en waarschijnlijk eerder) vernieuwde recepten van die producten zullen lanceren.
VITAMINEN
Voor de toepassing van vitaminen blijven we bij het onderwerp van voeradditieven. De Europese Unie heeft het gebruik van vitamine A en D voor diervoeders beperkt, omdat deze twee vrij gemakkelijk kunnen leiden tot problemen wanneer ze verkeerd worden gedoseerd. Volgens EU 2015/724 (Overweging 6) mag toediening van vitamine A niet eens rechtstreeks via drinkwater worden toegestaan. Diezelfde Overweging concludeert echter dat dit verbod niet van toepassing is op voeradditieven die zijn opgenomen in (compleet of complementair) voer en vervolgens via drinkwater worden toegediend. Kanters produceert complementaire voeders, inclusief voeradditieven (bijv. vitamine A), die via drinkwater worden toegediend. Daardoor valt de Kanters-methode volledig binnen het Europese wettelijke kader met betrekking tot diervoeders. Voor vitaminen én andere voeradditieven moeten de 100-keer-regel en 500-keer-regel voor de maximale hoeveelheden altijd in gedachten worden gehouden.
HOE GAAT KANTERS HIERMEE OM?
Bij nutriënten met een vastgestelde maximumhoeveelheid moet de totale ration onder het maximum blijven voor elk specifiek nutriënt.
Een totale ration wordt vaak opgebouwd uit meerdere elementen, zoals granen, snijmaïs, (natte) bijproducten, pellets en drinkwater. Bij het samenstellen van de totale ration zorgt de nutritionist ervoor dat aan alle voedingsbehoeften van het dier wordt voldaan en dat geen enkele vastgestelde maximumhoeveelheid wordt overschreden. Deze berekening laat vaak een beetje ruimte over voor extra producten. Daarom ontwikkelde Kanters een eigen rekentool om het verschil te bepalen tussen de totale ration en de vastgestelde maximumhoeveelheden voor specifieke nutriënten, bijvoorbeeld koper en zink. Deze marge kan vervolgens worden ingevuld met Kanters-producten die bedoeld zijn voor toediening via drinkwater. Zijn de maximale hoeveelheden voor koper en zink al bereikt? Dan kunnen we een ander product kiezen uit ons assortiment dat niet over die mineralen beschikt. Op die manier kan Kanters je altijd een advies geven dat uniek is voor jouw situatie, en rekening houden met alle vastgestelde maximumhoeveelheden. Wil je meer informatie over dit onderwerp, of heb je twijfels over de juiste dosering van je producten? Neem dan gerust contact met ons op!
Voorbeeld van berekening
- De vastgestelde maximumhoeveelheid koper in de totale ration van pluimvee is 25 mg/kg (EC 1334/2003).
- Omdat Kanters complementaire voeders produceert, mogen we in onze voeders een maximumhoeveelheid koper opnemen van 100 x 25 = 2.500 mg/kg.
- Daarbovenop heeft ons product Intesti-Flora een indicatie als diëtetisch voer. Daardoor mogen we tot maart 2022 koperhoeveelheden hoger dan 2.500 mg/kg in Intesti-Flora opnemen, zonder dat er een duidelijk vastgesteld maximum geldt. ***Let op: vanaf maart 2022 wordt de maximale hoeveelheid koper in deze diëtetische voeders beperkt tot 500 x 25 = 12.500 mg/kg***
- Intesti-Flora bevat nu 54 gram koper per kilogram product, wat gelijkstaat aan 54.000 mg/kg. Om deze berekening te vereenvoudigen, gaan we ervan uit dat 1 L product 1 kg weegt. In werkelijkheid is er een kleine afwijking tussen die parameters.
- Bij een verdunning van 2160x (gelijk aan 462 mL product per 1000 L drinkwater) komen we weer uit op de vastgestelde maximumhoeveelheid voor compleet voer (25 mg/kg).
- Het etiket van Intesti-Flora geeft echter een standaarddosering aan van 25-100 mL product per 1000 L drinkwater. In specifieke gevallen kan de dosering worden verhoogd tot max. 400 mL product per 1000 L drinkwater. Dit betekent dat Kanters altijd ruim onder de vastgestelde maximumhoeveelheid voor koper in compleet voer blijft.
- De gebruikte dosering wordt altijd aangepast aan de hoeveelheid ruimte die de totale ration overlaat voor extra koper (en andere beperkte nutriënten in Intesti-Flora).
